13 - پیدایش کشاورزی

پیدایش کشاورزی ما اکنون در آستانه دوران دو ساحتی هستیم . زیرا ساز و کار نظارتی اجتماعی را که بتواند جمعیتهای بزرگ انسانی را در شهر سازمان دهد ، در اختیار داریم . همه موافق اند که دگرگونی اقتصاد استوار بر شکار و جمع آوری ( خوراک ) به اقتصادی استوار بر تولید غذا از راه پرورش گیاهان و حیوانات ، گامی عظیم است که تمدن را ممکن ساخت . ولی اختلاف زیادی درباره علل و چگونگی ایجاد آن وجود دارد . نظریه سنتی بر این واقعیت تأکید می کند که هنگامی که یخچالها بیشتر اروپا را در دوره پلئیستوسن متأخر در برگرفتند ، از سواحل اقیانوس اطلس در شمال آفریقا و خاور نزدیک تا کوههای زاگرس در ایران از چنان بارانهای فراوانی بهره می بردند که در واقع این ناحیه به بهشت عدنی بی کران برخوردار از تنوع زندگی گیاهی تبدیل شده بود که زمینه رشد بسیاری از حیوانات ازجمله انسان پارینه سنگی ( ۱۷۴ ) را فراهم ساخت . ولی عقب نشینی یخچالها ، بادهای باران آور اقیانوس اطلس را به شمال حرکت داد و تمامی خاور نزدیک به گونهای فزاینده خشک شد . گیاهان وحشی خوراکی و شکارهایی که انسان با آنها تغذیه می کرد ، دیگر آنقدر کافی نبودند که به او امکان دهند تنها با گردآوری غذا زندگی کند ، و نتیجه این شد که بسیاری از قبایل منطقه را ترک گفتند و به اروپا مهاجرت کردند . گرچه به گفته پامپلی ، کسانی که باقی ماندند ، که این فرضیه را بر پایه حفاریهایش ارائه کرد ، در « واحهها متمرکز شدند و مجبور شدند راه هایی جدید برای یافتن غذا بیابند . آنان شروع به استفاده از گیاهان بومی کردند و از جمله آموختند که از دانه های گیاهان مختلفی که در زمین خشک و باتلاقهای مصب نهرهای بزرگ تر صحرا رشد می کنند ، استفاده کنند . » ( ۱۷۵ ) برخی از مؤلفان معاصر ، ازجمله چایلد ( ۱۷۶ ) و نیز توینبی ( ۱۷۷ ) که این خشکی مفروض محیط زیست خاور نزدیک را چالش فیزیکی ( ۱۷۸ ) ای مینامند که تمدن کشاورزی واکنشی نسبت به آن بود ، از این دیدگاه پیروی می کنند . شواهد اخیر ( ۱۷۹ ) نشان میدهد که چنین بی آبی گسترده ای در کار نبوده است و کشاورزی از حیث اقتصادی به کسی تحمیل نشده است . من اهمیت زبان را در رشد فرهنگی انسانی ادوار میان سنگی بسیار زیاد دانسته ام و در اینجا نیز چنین خواهم کرد . همان طور که در فصل سوم دیدیم ، زبان از راه استعارات اشیاء ادراک و توجه را افزایش میدهد و به این سان به چیزهایی که از اهمیتی تازه برخوردارند ، نامهای جدید می دهد . به نظر من ، این ذهنیت زبان شناختی جدید که ظاهرا در خاور نزدیک و از حسن اتفاقی با حیوانات اهلی مناسب ، گندم و جو وحشی همراه شده ، سبب ایجاد ( زندگی ) کشاورزی شده است . و خاستگاه این حیوانات و نباتات زیستگاه های بسیار گسترده گلههای بز ، گوسفند و گاو و گرازهای وحشی جنوب غربی آسیا بوده است .