10 - فصل ۵ . مغز دوگانه

فصل ۵ . مغز دوگانه در مغز انسان دو ساحتی چه رخ می دهد ؟ اهمیت ذهنیت کاملاً متفاوت مردمان صد نسل پیش در تاریخ نوع ( ۹۵ ) ما ، ایجاب می کند تا تبیین کنیم از حیث فیزیولوژیک چه روی می دهد و ( وقوع آن ) چگونه ممکن است ؟ با در نظر گرفتن ساختار بسیار دقیق سلولها و رشته های عصبی درون جمجمهمان این پرسش مطرح می شود که چگونه امکان داشت آن ساختار به گونه ای سازمان یابد که وجود ذهنیت دو ساحتی ممکن باشد ؟ این مسئله ، پرسش مهم این فصل است . نخستین پاسخ ما آشکارا این است : از آنجا که ذهن دو ساحتی با وساطت گفتار تجلی می یابد ، پس نواحی گفتاری مغز باید به گونه ای مهم با ذهن دو ساحتی مربوط باشند . اکنون به هنگام بحث درباره این نواحی در این فصل و در واقع در دنباله مقاله ، اصطلاحاتی را به کار خواهم برد که فقط برای افراد راست دست مناسب اند تا از آشفتگی بیان اجتناب کنم . پس ، این نیمکره چپ مغز است که قسمت راست بدن را کنترل می کند و در افراد راست دست محل نواحی گفتاری است . بنابراین معمولاً آن را نیمکره غالب می خوانند ، درحالی که نیمکره راست که سمت چپ بدن را کنترل می کند ، معمولاً نیمکره ناغالب خوانده می شود . طوری صحبت خواهم کرد که گویی نیمکره چپ در همه ما غالب است . اما در واقع ، افراد چپ دست از درجات متنوع تسلط جانبی برخوردارند [ یعنی برخی کاملاً برعکس اند ( نیمکره راست آنچه را که معمولاً نیمکره چپ انجام می دهد ، انجام میدهد ) ، برخی این طور نیستند . و در برخی دیگر نیمکره چپ و راست هر دو اثر گذارند . ولی چون استثنا هستند ، یعنی فقط ۵ درصد جمعیت اند ، می توان آنها را در بحث فعلی وارد نکرد . این سه ناحیه گفتاری نیمکره چپ کارکرد و ارزش متفاوتی دارند . ناحیه حرکتی مکمل اکثرا درگیر کار به حرکت درآوردن اندام ها برای ایجاد اصوات و تلفظ درست است ؛ ناحیه بروکا در به حرکت درآوردن اندامهای تولید صدا و تلفظ ، واژگان ، صرف و دستور زبان دخالت دارد ؛ و ناحیه ورنیکه در واژگان ، نحو ، معنا و فهم گفتار . بنابراین ، نواحی گفتاری سه تا هستند که در اکثریت قریب به اتفاق آدمیان در نیمکره چپ مغز واقع شده اند . ( ۹۶ ) و عبارت اند از : ا . قشر حرکتی مکمل ( ۹۷ ) واقع در منتها الیه قطعه چپ پیشانی ( ۹۸ ) و بیرون آوردن آن با عمل جراحی به از دست دادن توانایی صحبت کردن منجر می شود که ظرف چند هفته برطرف می شود . ۲. ناحیه بروکا ( ۹۹ ) که پایین تر و در عقب قطعه چپ پیشانی ( ۱۰۰ ) واقع شده است و بیرون آوردن آن به ازدست دادن توانایی حرف زدن منجر می شود که گاهی دائمی است و گاهی نیست ؛ ۳. ناحیه ورنیکه ( ۱۰۱ ) که عمدتا شامل قسمت عقب لب گیجگاهی چپ ( ۱۰۲ ) با قسمتهایی از ناحیه آهیانه ( ۱۰۳ ) است و هرگونه آسیب شدیدی به آن پس از سنی معین به از دست دادن دائمی توانایی حرف زدن معنی دار منجر می شود . بنابراین ، ناحیه ورنیکه ضروری ترین [ ناحیه مغز برای گفتار به هنجار است . همان طور که توقع می رود ، قشر مغز در ناحیه ورنیکه بسیار ضخیم است و از سلولهای بزرگ و جدا از همی تشکیل شده است که نشانگر ارتباطات زیاد داخلی و خارجی است . اگرچه بر سر حدود دقیق آن اختلاف نظر هست ، ( ۱۰۴ ) درباره اهمیت آن در گفت وشنود معنی دار بحثی نیست .