ما صرفاً ارابههایی در خدمت «ژنهای خودخواه» هستیم یا حیات داستانی بسیار پیچیدهتر دارد؟ در اپیزود شصتوپنجم پادکست پرسه ، من (عباس سیدین) با رضا امیر (معلم زیستشناسی، مترجم و سازندهٔ پادکستهای مهرانگیز و گاوگیجه ) به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید او از کتاب درخشان «چگونه زندهایم؟» (How Life Works) نوشتهٔ فیلیپ بال (Philip Ball) همصحبت شدهام. نسخهٔ ویدیویی این گفتگو را که با تصاویر و ویدیوهای علمیِ کمکی تدوین شده است، میتوانید در کانال یوتیوب پرسه تماشا کنید . اگر این محتواها برایتان مفید است، با سابسکرایب کردن و عضویت در بخش ممبرشیپ کانال یوتیوب پرسه از ادامهٔ این مسیر حمایت کنید. دربارهٔ کتاب «چگونه زندهایم؟» (How Life Works) کتاب «چگونه زندهایم؟» نوشتهٔ فیلیپ بال (نویسنده و پژوهشگر برجستهٔ علم)، یکی از مهمترین آثار سالهای اخیر در حوزهٔ زیستشناسی نوین است که با ترجمهٔ روان و دقیق رضا امیر و ویراستاری علمی دکتر مهدی شفا ، در داخل ایران توسط نشر نوین و در خارج از کشور توسط انتشارات هوشیوار منتشر شده است. برای دههها، درک عمومی و حتی دانشگاهی ما از زیستشناسی تحت تأثیر استعارههایی مثل « کتاب رمز حیات »، « طرحوارهٔ ژنتیکی » و نگاه تقلیلگرایانهٔ « ژن خودخواه » (ریچارد داوکینز) قرار داشت؛ دیدگاهی که ژنها را همهکاره و سایر اجزای سلول و جاندار را صرفاً ابزارهایی جانبی در خدمت ژنها میدانست. فیلیپ بال در این کتاب با تکیه بر جدیدترین یافتههای زیستشناسی مولکولی، زیستشناسی تکوینی و زیستشناسی سیستمی (Systems Biology) نشان میدهد که حیات نه یک خط تولید ماشینیِ ساده از ژن به صفت، بلکه شبکهای پویا، چندسطحی و هدفمند است که در آن «سلول» (و نه ژن بهتنهایی) واحد بنیادین زنده بودن است. زمانبندی اپیزود و موضوعات گفتگو: 00:00 معرفی کتاب «چگونه زندهایم؟» و رضا امیر 02:31 ضرورت استفاده از استعاره در زیستشناسی و تکامل 05:00 ریشه شناختی استعارهها و سازوکار ذهن 09:16 پیرایش ژن (اسپلایسینگ) و خطای استعاره تدوین فیلم 15:11 رد فرضیه کلاسیک «یک ژن، یک پروتئین» 18:13 معمای تنوع آنتیبادیها و نوترکیبی V(D)J 24:14 نقد ژن خودخواه داوکینز در زیستشناسی سیستمی 29:48 واحد واقعی حیات و وراثت چیست؟ 34:19 علت زوال و کوچک شدن کروموزوم Y در تکامل 36:33 نقد تقلیلگرایی؛ جایگاه واقعی ژن در سلول 38:45 چرا سهم ژنتیکی و زیستی ما از مادر بیشتر است؟ 43:46 تکوین جنین و میراث سیتوپلاسمی مادر 49:09 اپیژنتیک و قحطی هلند؛ انتقال موروثی تروما 51:55 واحد انتخاب طبیعی؛ صفت تکژنی یا سیستم چندعاملی؟ 57:52 معمای تاخوردگی پروتئین و پارادوکس لوینتال 01:01:57 قیف آنتروپی و چشمانداز سازگاری پروتئینها 01:06:50 دامنههای پروتئینی و تکامل ماژولار 01:10:34 سازگاری شگفتانگیز پروانه مونارک با سم گیاهی 01:15:33 علیت شبکهای در زیستشناسی در برابر جبر خطی 01:17:08 معمای تعیین جنسیت؛ ژن SRY و پرونده ایمان خلیف 01:21:24 آیا مفهوم «غیرطبیعی» در زیستشناسی وجود دارد؟ 01:24:18 سندروم کارتاژنر و وارونگی عجیب اندامهای داخلی 01:27:44 الگوهای تورینگ؛ چرا پنج انگشت داریم؟ 01:29:24 سندروم داون و اهمیت دوز بیان ژنها 01:33:17 غیرفعال شدن کروموزوم X و راز رنگ گربهها 01:39:43 علم چگونه خطاهای خود را تصحیح میکند؟ 01:42:08 معرفی کتاب «میمون متکبر» اثر کریستین وب 01:43:40 ترمودینامیک و فیزیک پیدایش حیات؛ نظریه جرمی انگلند 01:54:05 نقد واژه «انتخاب» در تکامل و پادکست گاوگیجه 01:57:17 سخن پایانی لینکها و منابع اشارهشده در این گفتگو پادکستها و کانالهای میزبان و مهمان: نسخه تصویری اپیزود در کانال یوتیوب پرسه ممبرشیپ یوتیوب پرسه / لینک حمایت مالی ریالی پروندهٔ «فقط یک نظریه» (دربارهٔ تکامل در پادکست پرسه) پادکست مهرانگیز (رضا امیر) پادکست گاوگیجه (رضا امیر) تهیهٔ کتاب و ناشران: داخل ایران: از وبسایت نشر نوین خارج ایران: از Apple Books | Google Books سایر گفتگوهای رضا امیر دربارهٔ کتاب «چگونه زندهایم؟» که در اپیزود نام برده شد: برنامهٔ «فقط علم» با اجرای عرفان خسروی در کانال شهر کتاب گفتگو با حامد زارعی در کانال یوتیوب او کتابهای نامبردهشده در این گفتگو: چگونه زندهایم؟ ( How Life Works ) – فیلیپ بال | ترجمهٔ رضا امیر (نشر نوین / انتشارات هوشیار) استعارههایی که با آنها زندگی میکنیم ( Metaphors We Live By ) – جورج لیکاف و مارک جانسون ژن خودخواه ( The Selfish Gene ) – ریچارد داوکینز موسیقی حیات ( The Music of Life ) – دنیس نوبل محتوم ( Determined ) – رابرت ساپولسکی | ترجمهٔ عباس سیدین حیات چیست؟ ( What Is Life? ) – اروین شرودینگر میمون متکبر ( The Arrogant Ape ) – کریستین وب هر زیستی در آتش است ( Every Life Is on Fire ) – جرمی انگلند Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.