فصل ۶ - منشأ تمدن و اما ، چرا چیزی چون ذهن دو ساحتی باید وجود داشته باشد ؟ و چرا خدایان وجود دارند ؟ منشأ امور الهی ممکن است چه باشد ؟ و اگر سازمان مغز در زمانهای دو ساحتی آنگونه بود که در فصل قبل گفته ام ، چه تنگناهای گزینشی در روند تکامل انسان ممکن است بوده باشد تا چنین نتیجه عظیمی به بار آورد ؟ راهکاری نظری که سعی خواهم کرد در این فصل آن را توضیح دهم ـ و این راهکار بسیار نظری است ـ صرفا پیامد آشکار مطالب پیشین است . ذهن دو ساحتی شکلی از کنترل اجتماعی است . شکلی که به بشر امکان داد تا از گروه های کوچک شکارگر و آذوقه جمع کن به سطح جوامع بزرگ کشاورزی برسد . ذهن دو ساحتی با خدایان کنترل کننده اش مرحله پایانی تکامل زبان بود . و منشأ تمدن در این تکامل قرار دارد . نخست ببینیم مرادمان از کنترل اجتماعی چیست . -