جزء بصری توهمات بصری در اسکیزوفرنی ندرتا رخ میدهند ، ولی گاه با وضوح و صراحت بسیار ایجاد میشوند . یکی از بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی من که فردی بیست ساله و سرزنده و سراینده ترانه های محلی است ، مدتی طولانی و با اضطراب در اتومبیل منتظر دوستی نشسته بوده است . اتومبیلی آبی رنگ که در امتداد جاده می آید ناگهان و به گونه ای شگرف از سرعتش می کاهد ، رنگش قرمز آجری میشود ، بعد بالهای بزرگ خاکستری درمی آورد و آهسته به سوی پرچینی بال میزند و ناپدید میشود . اما هراس او زمانی بیشتر می شود که دیگر افرادی که در خیابان بودند به گونهای رفتار میکنند که گویی اتفاق خاصی نیفتاده است . چرا ؟ مگر این که تمامی آنها دست به یکی کرده باشند تا واکنش شان را از او مخفی کنند . و باید چنین کنند . غالبا روایتگری این رویدادهای دروغین و ( تلاش برای ) همخوان کردن جهان پیرامون با این رویدادها به شیوه ای معقول است که دیگر نشانههای مصیبت بار بیماری را ایجاد می کند . جالب آنکه بیماران کاملاً ناشنوای مبتلا به اسکیزوفرنی که دچار توهمات صوتی نیستند ، غالبا به توهمات بصری زبان اشاره ( ۸۱ ) دچار می شوند . دختری شانزده ساله که در سن هشت ماهگی کر شده بود ، مدتی طولانی در مکانهایی که کسی در آنجا نبود ( با خود ) ارتباط برقرار می کرد و به دیوارها علامت میداد . خانم سن و سال دارتری که مادرزاد ناشنوا است با دوست پسر توهمی خود با زبان اشاره گفت وگو می کند . چنین می نماید که دیگر بیماران ناشنوا با استفاده از ایما و اشاره ها و انگشت هجی پیوسته گفت وگو می کنند . یک خانم سیوپنج ساله ناشنوا که شنوایی خود را در ۱۴ ماهگی از دست داده است ، از حیث جنسی زندگی بیبندوباری داشت که در فواصل زمانی معین خشونت جای آن را می گرفت . هنگامی که بستری شد ، به زبان اشاره توضیح داد که هر روز صبح یک روح با ردای سپید بر او ظاهر میشود و به او چیزهایی به زبان اشاره می گوید که در مواقعی ترسناک اند و حالت روانی آن روزش را تعیین می کنند . بیمار ناشنوای دیگر تف می انداخت و می گفت که به ارواحی که در آنجا پرسه میزنند ، تف می اندازد . مردی سی ساله که از بدو تولد ناشنوا بوده است ، وضع بهتری داشت . او در اطراف خود فرشتگان و آدم کوچولوها را میدید و اعتقاد داشت که یک چوبدستی جادویی دارد که با آن کمابیش همه کاری میتواند بکند . گاه در آنچه به نام حالات حاد شفقی ( ۸۲ ) خوانده میشود ، ممکن است حتی در روز روشن صحنههایی کامل که غالبا ماهیت دینی دارند ، توهم شوند . در این صحنه بیمار میپندارد که آسمان شکافته میشود و خداوند با او سخن میگوید یا گاه نوشته ای بر بیمار ظاهر می شود ، همان طور که بر بلشصر ( ۸۳ ) ظاهر می شد . بیماری مبتلا به پارانویا هر وقت که پرستار او را وامیداشت تا دارویش را بخورد ، واژه زهر را در هوا میدید . در نمونه های دیگر ، ممکن است توهمات بصری با محیط واقعی سازگار شوند ، به گونه ای که تصاویر در بخشهای بیمارستان قدم بزنند یا این که بالای سر دکتر بایستند یا حتی همان طور که گفتم مانند آتنه بر آشیل ظاهر شوند . بیشتر مواقع ، هنگامی که توهمات تصویری با اصوات همراه اند ، صرفا نوری درخشان یا مهی غلیظ اند ، چنان که تتیس بر آشیل یا یهوه بر موسی ظاهر میشد .